سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

265

تاريخ ايران ( فارسى )

شاه اسمعيل بين پرتغال و ايران روابطى آغاز شد و در كمى بيش از يك قرن بعد هم به طرز فضاحت‌آورى برعليه فاتحين خاتمه يافت . شكست لشگركشى آلبوكرك مصمم شده بود كه يك قلعهء مستحكمى در اين مكان بنا كند و حتى مقدمات آن را نيز فراهم نمود ولى دسائس و اختلافاتى كه بين ناخدايان او پديد آمد در موقعيت سياسى واكنش بدى نمود و اين اقدام متوقف ماند . بمباران و محاصرهء دريائى هردو بعدم موفقيت و شكست انجاميد . بنابرين وقتىكه سه فروند از هفت كشتى او حركت نمودند براى او هيچ گريزى جز حركت به طرف سقوطره باقى نماند . آلبوكرك بعدا به هرمز مراجعت نمود ، اما نيروى او براى اينكه بتواند تأثير مهمى در اوضاع آنجا نمايد كافى نبود . از آن ببعد نيز اين جزيره اتحاد خود را با ايران دوباره دنبال كرده و امير آنجا براى خشنود ساختن شاه اسمعيل مذهب شيعه اختيار نمود . اشغال نهائى هرمز بدست پرتغاليان 1515 ميلادى هفت سال گذشت تا آلبوكرك كه در آنوقت نائب السلطنهء متصرفات اسپانيا در هندوستان شده بود توانست كه بالاخره با يك نيروى قوى بهرمز حمله نمايد . آلبوكرك با بيست و هفت فروند كشتى كه سه هزار نفر جنگجو را حمل ميكرد با تسليحات كافى از « گوآ » حركت نمود . وضعيت محلى هرمز در آنموقع كاملا تغيير يافته بود . يك پادشاه دست نشاندهء ايران بر آنجا حكمرانى ميكرد و تمام قدرت و حكومت در دست فرقهء ايرانى برياست شخص ممتاز و برجسته‌اى موسوم به رئيس حامد بود ولى ممكن نبود در مقابل پرتغاليها كسى بتواند مقاومت علنى كند ، بنابرين تقاضاى پرتغاليها براى اتمام ساختمان قلعه در جزيره مورد موافقت قرار گرفت . رئيس حامد وقتى با آلبوكرك ملاقات نمود بقتل رسيد و بدين طريق شاه از نفوذ او آسوده شد و براى قبول تقاضاهاى فاتحين آماده گشت . ساختمان اين قلعه در سرتاسر تابستان ادامه داشت و وقتىكه خاتمه يافت معلوم شد كه يك شاهكارى بوقوع پيوسته است . در حقيقت ساختمان آن بقدرى محكم انجام